artikel

Leidraad voor CE-markering in verschillende toepassingen

Engineering

In de praktijk rijzen er regelmatig vragen over de CE-markering van schakel- en besturingskasten. Federatie Paneelbouw en FME ontwikkelden documentatie over dit onderwerp zodat de sector een leidraad heeft.

Leidraad voor CE-markering in verschillende toepassingen

Tekst: Evi Husson

Schakel- en besturingskasten die onder de eigen naam van de paneelbouwer zijn gefabriceerd, vallen onder de Laagspanningsrichtlijn en moeten altijd CE-gemarkeerd zijn, met uitzondering van proefopstellingen. Maar wat zijn de vereisten voor schakel- en besturingskasten voor de aansturing van machines? Waarmee moet een machinefabrikant die een besturingskast voor een machine bestelt bij een fabrikant van schakel- en besturingskasten rekening houden? Wie is eindverantwoordelijk?  Jan Hartman van Federatie Paneelbouw en Bert Nagtegaal van de FME machinebouwsector geven antwoord.

Definitie

De CE-markering, wat staat voor Conformité Europeénne, geeft aan of een product, machine of besturingskast voldoet aan de daarvoor geldende productwetgeving in de EU. Het heeft als doel de vrije handel binnen de lidstaten te bevorderen en de veiligheid te waarborgen. ‘Niet alle betrokken fabrikanten en gebruikers weten van de hoed en de rand, wat betreft CE-markering bij schakel- en besturingskasten. Het is een vrij complex onderwerp dat ze al snel van zich afschuiven als het wat ingewikkelder wordt. Tijd, kennis of knowhow om zich daarin te verdiepen ontbreekt regelmatig, leggen Jan Hartman en Bert Nagtegaal uit. Hartman is Project Manager bij de Federatie Paneelbouw die ongeveer twee jaar geleden officieel onder de vlag van de Fedet werd opgericht en Nagtegaal is verantwoordelijk voor Regelgeving, normalisatie en certificatie voor FME. ‘De gezamenlijke publicatie Schakel- en besturingskasten en CE-markering kan daarbij helpen’ en beschouwt het vraagstuk zowel vanuit de fabrikanten van schakel- en besturingskasten als vanuit de machinebouwer.

Verantwoordelijkheid

‘Wie een CE-markering aanbrengt en een conformiteitsverklaring opstelt, geeft daarmee aan dat hij de verantwoordelijkheid neemt dat zijn product aan alle van toepassing zijnde Europese productregels voldoet. Het onderzoeken van de conformiteit met de regelgeving voor CE-markering is grotendeels een zelfverklaring. Wie de CE-markering aanbrengt, voert de benodigde testen en berekeningen zelf uit, of besteedt deze uit bij een externe deskundige. Doe je dit niet, of geef je je product onterecht een CE-markering, ben je in overtreding en mag je het product niet op de markt brengen’, zegt Hartman. Het begint dus bij het nagaan wie de verantwoordelijkheid voor de CE-markering op zich neemt.  Hartman: ‘Dit kan de paneelbouwer zijn, maar ook de opdrachtgever of machinebouwer. Daarover moet duidelijkheid zijn. Dat is de eerste stap.’ Wanneer bijvoorbeeld een machinebouwer een standaard besturingskast bij een fabrikant van besturingskasten koopt, dan zal deze kast onder de merknaam van de besturingskastenfabrikant inclusief CE-markering worden geleverd. De machinebouwer dient dan deze besturingskast overeenkomstig de aansluitvoorwaarden van de besturingskastenfabrikant samen te stellen en aan te sluiten. De CE-markering aangebracht door de fabrikant van de besturingskast blijft in dit geval van toepassing.

Op maat

Ingewikkelder wordt het wanneer geen standaard, maar specifieke schakelkasten worden gebruikt, op ontwerpspecificatie van de machinebouwer. Hartman licht toe. ‘In dit geval gaat het om een externe schakel-/besturingskastbouwer die in opdracht en op specificatie van de machinebouwer een kast vervaardigt.  De paneelbouwer levert niet onder eigen merknaam aan de machinebouwer. De paneelbouwer verzorgt in dit geval een dienst aan de machinebouwer. De machinebouwer brengt de CE-markering op de combinatie van schakelkast en machine aan en is daarmee verantwoordelijk voor het geheel. In het derde geval is het de machinebouwer zelf die in eigen bedrijf de schakel-/besturingskast vervaardigt en die met de machine in het eigen bedrijf wordt samengebouwd. Logischerwijs ligt hier de verantwoordelijkheid en het aanbrengen van CE-markering bij de machinebouwer voor het geheel.

Schakel en besturingskasten voor machines

Bij besturingskasten bestemd om onderdeel te worden van machines zijn er in grote lijnen dus twee mogelijkheden beschikbaar, legt Nagtegaal uit. De  fabrikant van de besturingskast levert onder eigen merknaam met CE-markering de besturingskast (1) of levert deze zonder eigen merknaam en zonder CE-markering aan de fabrikant van de machine of machinestraat (2).  Dat laatste is ook het geval als de machinefabrikant zelf ook besturingskasten bouwt. Op basis van privaatrechtelijke afspraken kan bij de levering zonder eigen merknaam en zonder CE-markering wel worden overeengekomen dat de fabrikant van de schakel/besturingskast een aantal testresultaten meelevert. Daarnaast is het belangrijk dat er tussen de partijen contractueel is vastgelegd dat de kast wordt geleverd onder de verantwoordelijkheid van de machinebouwer, om onderdeel te gaan vormen van de door hem vervaardigde machine.  De verantwoordelijkheden moeten te allen tijde duidelijk zijn. In alle gevallen, dus ook bij levering onder eigen naam met CE-markering van de bouwer van schakel/besturingskasten,  blijft de machinebouwer eindverantwoordelijk voor de CE-markering van de totale machine inclusief alle schakel/besturingskasten op grond van de vereisten uit de machinerichtlijn.’

Meer actuele informatie is hier te vinden.

Voorbeeld: Schakel- en besturingskast voor een machine

Opdrachtgever: Machinefabrikant

Uitgangspunten: -Kast wordt specifiek ontworpen en gemaakt voor die machine en is niet inzetbaar voor andere machines -Kast komt niet ‘openbaar’ in de handel -Specificaties komen van de machinefabrikant.

Van toepassing zijnde regelgeving en normen:

  • Machinerichtlijn (MD)
  • NEN EN-IEC 60204-1
  • NEN-EN-IEC 61439

CE-markering Keuzemogelijkheid 1

  • CE-verklaring en naam kastbouwer op de besturingskast van de kastenfabrikant
  • De machinefabrikant ontwerpt en produceert de machine inclusief de besturingskast en geeft een CE-verklaring af voor het geheel op basis van de Machinerichtlijn (MD), plaatst het CE-merkteken op de machine

Keuzemogelijkheid 2

  • Geen CE-verklaring besturingskast
  • Ondersteunende documentatie en verklaring van de schakelkastbouwer dat de kast aan de bepaalde normenvoldoet en getest, is facultatief en dient ter ondersteuning voor bewijsvoering van de machinebouwer

Bron: Schakel- en besturingskasten en CE-markering

 

Reageer op dit artikel