artikel

‘Als je het kunt bedenken, kun je het ook maken’

Engineering

De Delftse technostarter Qlayers bouwt het eerste prototype van een automatische printmethode om coatings aan te brengen. CTO Ruben Geutjens hierover: ‘Voor zover ik weet is dit de enige in zijn soort. En dit is nog maar het begin. Ons doel is functionele coatings te printen. Als je het kunt bedenken, kun je het ook maken!’

‘Als je het kunt bedenken, kun je het ook maken’
Ruben Geutjens

‘Wij hebben een printkop ontwikkeld die je op een robot kunt plaatsen. Die scant het oppervlak en brengt een coating aan waarbij er geen verfnevel vrijkomt. Dit maakt het mogelijk om tegen lagere kosten en met een hogere kwaliteit coatings aan te brengen. Doordat er (bijna) geen nevel is, is er ook minder verlies en geen vervuiling van de omgeving waardoor een spuitkabine of andere afscherming niet nodig is’, legt Ruben Geutjens uit. Hij is hoofd technologie van technostarter Qlayers. ‘Deze zomer zal ons eerste prototype van de printkop op industriële schaal klaar zijn voor demonstratie.’

Nanomateriaal

Dit is nog maar het begin. De ambities reiken veel verder, stelt Geutjens. ‘Het uiteindelijke doel is functionele microstructuren oftewel functionele coatings te printen. Denk aan extra functionaliteit op een oppervlak. Coatings worden waterafstotend, maken zichzelf schoon of verminderen de weerstand of wrijving. Op die manier kan bijvoorbeeld  brandstof worden bespaard bij voertuigen.’
Zover is het bedrijf nog niet. ‘Ons oorspronkelijke idee was om nanodeeltjes in coatings naar de industrie te brengen. Je kunt bepaalde materialen op nanoschaal brengen waardoor de deeltjes – die op nanoschaal vele malen kleiner zijn – in verhouding veel meer oppervlak hebben. Ze reageren daardoor sneller of anders waardoor ze nieuwe eigenschappen krijgen. Onderzoekstechnisch is dit enorm interessant. Toch hebben we dit idee voorlopig even opgeborgen. De technologie is duur, er is nog meer onderzoek nodig, de randvoorwaarden zoals wet- en regelgeving zijn ingewikkelder voor nanomaterialen en de markt is er nog niet klaar voor.’

Functionele coatings

Van nanostructuren werd overgestapt op onderzoek naar microstructuren.  ‘Microstructuren zijn in alle opgenoemde facetten interessanter. Goedkopere technologie, toegankelijker voor de markt, minder strenge wet- en regelgeving, enzovoort. Om deze structuren te produceren, hebben we echter een beschermde of gecontroleerde omgeving nodig. Daarom ligt onze focus eerst op de ontwikkeling van een printkop die coatings in een gecontroleerde, beschermde omgeving kan aanbrengen. Hier zijn we druk mee aan de slag. Prototypes op labschaal hebben we al gemaakt. Nu zetten we de stap naar een prototype op industriële schaal. De printmethode is voor zover ik weet, de enige in zijn soort.’

Tot op de bodem uitzoeken

De technologie is interessant voor bijvoorbeeld windturbines, vaartuigen en vliegtuigen.
Geutjens: ‘Vaak worden coatings nog met de hand aangebracht omdat dit voorlopig de goedkoopste optie is. Het wordt steeds lastiger werknemers te vinden die deze taken kunnen en willen uitvoeren. Tegelijkertijd wordt de wetgeving rond CO2-uitstoot steeds strenger en zoeken bedrijven naar duurzame oplossingen die niet kostenintensief zijn, zo blijkt uit ons marktonderzoek. Potentiële klanten zijn echter nog vrij conservatief. Ze willen zelf geen risico dragen en alleen een product aanschaffen dat is getest en zijn nut heeft bewezen. Daarom is het voor ons ontzettend belangrijk dat we alles tot op de bodem uitzoeken voor we het aan de markt presenteren. Mijn uitgangspunt is altijd dat als je iets kunt bedenken je het ook kunt maken. Ook al is het idee heel gek, er is altijd wel een bepaalde manier of mogelijkheid om het te produceren. Echter, dit vergt vaak ook diepgaand onderzoek.’

Geen black box

Sinds november groeide het bedrijf van drie naar negen werknemers. ‘In deze fase van het bedrijf is probleemoplossend denken, passie, creativiteit en collegialiteit heel belangrijk. Tijdens de sollicitatiegesprekken stel ik daarom ook vragen waarbij mensen kunnen aantonen dat ze ook creatief kunnen denken. Ik wil het team voldoende vrijheid geven in hun denkproces. Op die manier vergaren we veel extra kennis. We zoeken tot op de bodem elk onderdeel en de functionaliteiten uit omdat anders het risico bestaat dat je een zwarte doos creëert.’

Geutjens geeft een voorbeeld: ‘Bepaalde elektronica voor het aansturingssysteem van de printkop hebben we zelf ontwikkeld. Er zijn kant-en-klare producten op de markt die we zouden kunnen laten aanpassen zodat we de aansturing creëren die we wensen, maar dan volgen al snel gesprekken met leveranciers die tijd vergen. Bestaande elementen zoals bijvoorbeeld sensoren, schroeven we open om uit te zoeken hoe ze functioneren. Vervolgens doen we aanpassingen zodat het perfect in ons systeem past. Het komt voor dat er wat stuk gaat, maar veel vaker loopt het goed en komt een goedkopere en betere oplossing tot stand dan een bestaand product. En wanneer in de testfase blijkt dat het systeem moet worden aangepast, gaat dit veel gemakkelijker omdat we het systeem door en door kennen.’

Natuurlijke groei

Er zijn zoals bij elk startend bedrijf bepaalde projecten die meer tijd in beslag nemen en die achteraf gezien beter op een andere manier waren aangepakt. ‘Ook al hadden we vanaf het begin wat efficiënter te werk mogen gaan, terugkijkend op de afgelopen tijd ben ik zeker tevreden over hoe we zijn gegroeid. Te snel groeien is ook niet goed. We hebben een aantal subsidies waarmee we een basis hebben en ons product ontwikkelen om daar inkomsten uit te halen. Op die manier komt een natuurlijke groei tot stand. Andere ondernemers zullen misschien meteen vijftig procent van het bedrijf verkopen en pas na zoveel jaar ontwikkelen geld verdienen. Ik ben van mening dat het goed is om stap voor stap te groeien en te zien dat de klanten ook daadwerkelijk een product willen kopen.’

Het prototype van het printsysteem is naar verwachting deze zomer klaar. Dan zijn de eerste tests gepland. ‘Het idee is dat we er vervolgens voor zorgen dat alles klaar is voor meerdere type klanten. De printkop moet eenvoudig kunnen worden aangepast naar de wensen van de klant om in zijn behoefte te kunnen voorzien. Naar verwachting hebben we eind dit jaar een vast ontwerp dat we per klant kunnen aanpassen. Het belooft in elk geval een bijzondere tweede helft van 2018 te worden.’

 

Over Ruben Geutjens

Ruben Geutjens (28) verhuisde vanuit België naar Nederland voor zijn studie Lucht- en Ruimtevaarttechniek aan de TU Delft. Na zijn bachelor koos hij voor de master Novel Aerospace Materials, met specialisme nanotechnologie. Hij ontdekte dat deeltjes in een luchtstroom kunnen worden gemanipuleerd en gebruikt voor het bouwen van nano-microstructuren op oppervlakten. Hierdoor kan extra functionaliteit worden gegeven aan het oppervlak van coatings. Vanuit dit gegeven ontstond het idee om samen met een medestudent (Amber Van Hauwermeiren) dit verder te onderzoeken. Na een jaar onderzoek werd een methode gevonden om niet met nano- maar met microstructuren functionele coatings te printen die bijvoorbeeld zelfreinigend of weerstandreducerend zijn. Ondertussen voegde Josefien Groot zich bij het duo als hoofd business development. De focus werd verlegd op de ontwikkeling van een printkop waarmee coatings automatisch kunnen worden aangebracht in een beschermde omgeving. Het trio richtte in de zomer van 2017 Qlayers officieel op als bedrijf. Inmiddels werken er negen mensen bij de technostarter en wordt met behulp van een aantal subsidies hard gewerkt aan een eerste prototype op industriële schaal. Vanaf de oprichting van het bedrijf is Geutjens hoofd technologie, verantwoordelijk voor de technische ontwikkeling.

Reageer op dit artikel