artikel

Veiligheid blijft een gezamenlijke verantwoordelijkheid

HSE

‘Machines zijn door de jaren heen intrinsiek veiliger geworden. Alle machines die bij ons in bedrijf worden gesteld, voldoen in principe al aan de fundamentele veiligheidseisen. Echter, ga je machines aan elkaar koppelen, dan kun je hier niet meer op vertrouwen. Daarnaast is het zaak om werknemers op de juiste manier te instrueren’, stelt Gerard Raaijmakers. Hij is al 26 jaar werkzaam bij Ahrend, projectinrichter op het gebied van professionele werk- leer- en zorgomgeving.

Veiligheid blijft een gezamenlijke verantwoordelijkheid
Foto uit de productie-omgeving van Ahrend (foto: Ahrend)

Gerard Raaijmakers is bij Ahrend verantwoordelijk voor kwaliteit, arbo- en milieucoördinatie. ’Je moet je continu afvragen of de in gebruik genomen machines op ieder moment nog aan de veiligheidseisen voldoen en of de mensen goed zijn voorgelicht over de arbeidsrisico’s. Veiligheid is ten slotte een gezamenlijke verantwoordelijkheid van zowel de werkgever als de medewerker.’
Om inzicht te krijgen in het veiligheidsniveau, is een goede risicoanalyse van belang, stelt Raaijmakers. ‘In mijn functie ga ik aan de hand van een risico-inventarisatie na welke zaken onveilig zijn. Daarin neem ik ook de arbeidsmiddelen mee, zoals bijvoorbeeld kolomboormachines. Juist bij machines en gereedschap die minder opvallen, moet je controleren of er nog voldoende bescherming is. We hebben zo alle machines en arbeidsmiddelen in kaart gebracht, geanalyseerd en indien nodig verwijderd, vervangen of aangepast.’

Maatregelen

Een van de meest voorkomende risico’s was knelgevaar. ‘Om dit risico tot nul terug te brengen, kun je een hek om een machine heen plaatsen waarbij de machine automatisch stilvalt zodra iemand de ruimte betreedt. Zo zijn er allerlei mogelijkheden. Een pers die we in gebruik hadden, bleek aan de achterkant open te zijn. Aan die zijde hebben we de machine van een hek voorzien. Ook hebben we bij verschillende machines tweehandenbeveiliging, lichtschermen (als iemand een hand door het lichtscherm steekt, valt de machine stil, red.) of andere maatregelen toegepast om het veiligheidsniveau te verhogen. Nieuw aangekochte machines zijn tegenwoordig echter intrinsiek al zo veilig, dat extra maatregelen doorgaans niet nodig zijn. Het is hier vooral zaak om werknemers op een juiste manier te instrueren zodat ze een veilige werkmethode hanteren.’

Verschuiving

De functie van Raaijmakers is door een algemeen verbeterde machineveiligheid door de jaren heen enigszins veranderd. ‘Geleidelijk aan ben ik opgeschoven van brandjes blussen naar verbeteren en adviseren. Die verschuiving heeft vooral de laatste vijf jaar plaatsgevonden. Machineveiligheid blijft belangrijk, maar ook andere arbeidsomstandigheden vragen veel aandacht, zoals het klimaat binnen het bedrijf, geluids- en geuroverlast of ergonomie.’
Werknemers melden problemen bij hun leidinggevende die vervolgens bij Raaijmakers aanklopt om na te gaan welke oplossingen mogelijk zijn. ‘De drempel om mij te benaderen is laag en ik zal altijd proberen ondersteuning te bieden om situaties te verbeteren. Belangrijk vind ik daarbij dat ik zelf kan ervaren wat een collega ervaart. Door het maken van foto’s, video’s en even in de huid van de werknemer te kruipen, vallen mij ook extra zaken op die kunnen worden verbeterd. Daarnaast kan ik ook sneller oplossingen aandragen, die bijdragen aan een betere situatie.’ Raaijmakers geeft een voorbeeld.  ‘Een aantal werknemers dat vaak met heftrucks rijdt, had rugklachten. Door zelf even in een heftruck te rijden, ondervond ik hoe ongelijkmatig de vloeren op sommige plekken waren. We hebben daarna een plan opgesteld om dit probleem structureel op te lossen. Zodra er in een hal iets wordt gewijzigd, moet meteen ook de vloer worden meegenomen, zodat de oneffenheden definitief verdwijnen. Dit voorkomt extra belasting van de rug van de heftruckchauffeurs.’

Advies

Over belangrijke knelpunten die niet eenvoudig kunnen worden opgelost, adviseert Raaijmakers het management. ‘Ik geef aan welke problemen zijn geconstateerd en hoe dit kan worden opgelost, maar ik probeer ook altijd de kansen voor de organisatie te tonen. Wat levert het de organisatie op, wanneer we een bepaalde wijziging doorvoeren? Daarnaast geef ik aan wat nodig is om aan de veranderende wet- en regelgeving te voldoen. Dat moet je continu toetsen binnen je eigen organisatie, zodat alles volgens de regels is. Ik zie dit niet alleen als een verplichting, maar ook als een mogelijkheid tot nieuwe kansen. Elk risico creëert een kans om ook andere aspecten mee te nemen. Dat probeer ik ook uit te dragen in de organisatie.’
Raaijmakers licht verder toe. ‘We hebben gecertificeerde managementsystemen voor kwaliteit en milieu. In 2017 en 2018 wil ik de nieuwe managementsnorm voor arbeidsomstandigheden in het bedrijf doorvoeren, zodat we ook hierin gecertificeerd zijn. Dit is geen verplichting, maar we willen daarmee op het hoogste niveau de veiligheid, gezondheid en welzijn van onze medewerkers garanderen.’

Nieuwe media

Maatregelen worden genomen om op een veilige manier te opereren. Echter, veiligheid blijft een gezamenlijke verantwoordelijkheid waar ook werknemers hun steentje aan moeten bijdragen. ‘Om het belang van veiligheid te laten beklijven, worden toolboxmeetings georganiseerd om werknemers voor te lichten en met hen de verhoogde risico’s te bespreken. Dit gebeurt regelmatig. De aandacht voor veiligheid is gegroeid, maar de aandacht moet continu aanwezig blijven. Je moet mensen blijven aanspreken en voorlichten en continu aandacht blijven geven aan dit onderwerp, anders verwatert het. De manier waarop veiligheid onder de aandacht wordt gebracht, moet daarom ook vernieuwend zijn. Met filmpjes, presentaties en andere hulpmiddelen probeer ik het onderwerp interessant en levendig te houden. Daaraan wil ik blijven werken.’
Raaijmakers heeft inmiddels een lange staat van dienst. Toch blijft hij nog steeds verbetermogelijkheden zien. ‘Het houdt nooit op. Sommigen vragen mij ‘hoe lang moet je nog voor je met pensioen gaat’, maar ik zie het eerder als: ‘hoe lang mag ik nog.’ Mijn functie is ontzettend dankbaar. Het motiveert mij nog steeds om te kunnen bijdragen aan een gezonde en veilige werkplek voor de werknemers.’

Over Gerard Raaijmakers

Gerard Raaijmakers (61) is opgeleid als procestechnoloog. Hij begon zijn loopbaan in 1978 als project engineer in de tabaksindustrie en kwam 26 jaar geleden, in 1991 bij Ahrend terecht in de rol van projectleider. Het was zijn taak om alle milieubelastende processen (en machines) die overlast veroorzaakten te gaan vervangen door milieuvriendelijkere alternatieven.  Het motto binnen het bedrijf was toen al “aanpakken bij de bron” , dus de oorzaak van het probleem wegnemen. Deze manier van aanpakken bleek vruchten af te werpen omdat  hiermee de milieusituatie in en rond het bedrijf significant verbeterde.  Zo kwam Raaijmakers ook in aanraking met de veiligheidsissues en arbeidsomstandigheden bij alle verbeterprojecten.  Met het motto “aanpakken bij de bron” groeide hij steeds meer in de rol als milieu- en arbocoördinator. Later kwamen er ook de kwaliteitsissues en het bijbehorende kwaliteitsmanagementsysteem bij. Momenteel is Raaijmakers kwaliteit, arbo- en milieucoördinator binnen het concern.

Reageer op dit artikel