nieuws

‘Je moet het lef hebben om je product te durven veranderen’

Engineering

De eerste stroomopwekkende ramen van de TU Delftse start-up Physee zijn een feit. Het nieuwe kantoor van Rabobank Eindhoven is op verschillende locaties voorzien van de zogenoemde PowerWindows. Deze pilot stelt het bedrijf in staat om haar technologie verder te testen en te demonstreren. CEO Grapperhaus: ‘In drie jaar tijd hebben we ontzettend veel geleerd en gerealiseerd. Zo brachten gesprekken met klanten ons nieuwe inzichten en een product dat nog beter bij ons doel past: een product dat de omgeving waarin het wordt geïmplementeerd energiezuiniger maakt.’

‘Je moet het lef hebben om je product te durven veranderen’
(foto: Jasper Juinen)

Tijdens ons onderzoek naar nieuwe materialen met speciale lichteigenschappen ontdekten we dat de materialen waarmee we werkten, licht kunnen absorberen en net als glow-in-the-dark sterren licht kunnen uitzenden. Het licht dat het materiaal uitzendt, is niet groen zoals bij de sterren, maar infrarood. Als je dit materiaal vervolgens in een coating of verflaag integreert, biedt dit enorme mogelijkheden’,  stelt Ferdinand Grapperhaus. Hij is CEO van het jonge bedrijf Physee dat hij samen met Willem Kesteloo in september 2014 oprichtte. ‘Al vanaf het begin werd ons duidelijk dat we in de gebouwde omgeving iets met dit materiaal moesten doen. Gebouwen zijn erg energie-intensief terwijl richtlijnen zijn opgesteld om tegen 2020 energieneutraal te bouwen. Met zonnepanelen alleen op het dak kan die doelstelling niet worden bereikt, waardoor ook naar andere materialen moet worden gekeken. Het gebruik van glas is tegenwoordig erg populair in nieuwbouw, maar niet energie-efficiënt. Dus daar zagen we een enorme kans. Vanuit die gedachte zijn we heel snel gaan kijken of we met deze coating glas energiezuiniger kunnen maken.’

Technologie pionieren

Op labschaal bleek de technologie een succes, maar dan begint pas het echte avontuur, vertelt Grapperhaus: ’Je gaat vanaf dat moment echt technologie pionieren. Aan het begin ben je daardoor met z’n tweeën met meerdere zaken tegelijkertijd bezig. Eén aspect is het in kaart brengen van de markt. Als natuurkundige zit het in mijn aard om iets tot op de bodem uit te pluizen aangezien ik wil ontdekken waarom zaken op een bepaalde manier functioneren. Op die manier heb ik ook de markt geanalyseerd.  Eindeloze gesprekken met architecten, projectontwikkelaars, bouwers, financiers gaven mij het besef dat we best een ingewikkelde industrie hebben uitgekozen. Vastgoed is een vrij conservatieve markt, waarbinnen de glassector ontzettend geconsolideerd blijkt te zijn: er zijn wereldwijd slechts een handvol glasfabrikanten die de markt domineren. Deze glasfabrikanten lieten ons ook nog eens verstaan dat het aanbrengen van onze coating op hun ramen corrosie zou teweegbrengen in hun machines, waardoor ze niet konden overgaan tot productie. Daarnaast blijkt nog niet iedereen het idee van een duurzame energietransitie te hebben omarmd.’
Naast marktverkenning moest de coating verder worden doorontwikkeld. ‘We zagen dat we ook zonnecellen moesten ontwikkelen of integreren die het geabsorbeerde licht weer kunnen omzetten in elektriciteit. Er kwam in deze beginfase dus ontzettend veel werk op ons af. Fantastisch vond ik dat, om de ene dag gesprekken te voeren met projectontwikkelaars en de volgende dag bezig te zijn met draadjes solderen in een proefopstelling.’

Expertise

Met z’n tweeën was het na een tijdje niet langer mogelijk om al de aspecten te kunnen tackelen. Extra financiering via subsidies en een lening werd gezocht. ‘We konden hierdoor meer mensen in dienst te nemen. Daarbij vond ik het belangrijk om juist die mensen te vinden die in een bepaald aspect boven mij uitstijgen. Om het product verder te brengen, hadden we bijvoorbeeld geen natuurkundige, maar een extreem goede product developer nodig. Waar wij bijvoorbeeld aan een bestaand product een nieuw component toevoegden met warmtewerende lijm, heeft onze product developer een compleet nieuw ontwerp gemaakt dat niet langer uit losse componenten bestaat maar uit één geïntegreerd stroomopwekkend element dat tegelijkertijd eenvoudiger is en minder storings- en onderhoudsgevoelig. Steeds als er een positie is, moeten we iemand vinden met een bepaalde expertise of talent dat ons als bedrijf nog meer toegevoegde waarde geeft. Daar letten we bij iedere aanstelling nauwgezet op.’

Interesse in innovatie

Als je een deel van de techniek intern kunt overdragen,  is er meer ruimte om je op de markt te richten, geeft Grapperhaus aan. ‘Het vinden van een partner of klant die echt geïnteresseerd is in innovatie is ontzettend belangrijk voor een beginnend ondernemer. Die vonden we in vastgoedontwikkelaar OVG en Rabobank. In ons eerste pilotproject waarin we het nieuwe kantoor van Rabobank Eindhoven voorzagen van stroomopwekkende ramen, gaven ze ons veel vrijheid om tijdens de installatie nog wijzigingen aan te brengen en te kunnen werken met een testopstelling om resultaten goed te kunnen analyseren. Op die manier kun je met je product en voortschrijdend inzicht je doel en dat van de klant bereiken.’

Behoefte

Per vierkante meter glas is het momenteel mogelijk om een mobiele telefoon op te laden in Nederland op één dag. ‘Dat geeft de potentie maar tegelijkertijd ook de beperking aan. Je kunt stroom opwekken met glas, maar je kunt er bijvoorbeeld niet je wasmachine op aansluiten. Bij gebouwen met heel veel glas kun je pas een impact creëren. Dit is het beginpunt. Heel belangrijk is om vervolgens te luisteren naar de behoeftes van potentiële klanten. Sales kun je daarbij zien als brandstof voor productontwikkeling.’
Grapperhaus geeft een concreet voorbeeld. ‘Klanten zijn geïnteresseerd in stroomopwekkend glas omdat ze zonwering hierop willen kunnen aansluiten. Dan hoeven ze geen ingewikkeld kabelsysteem meer aan te brengen die de zonnewering  aanstuurt wat een enorme kostenbesparing betekent. Dit gegeven bracht ons op het idee om nog een stap verder te gaan en onze ramen slim te maken: door ze te voorzien van sensoren die lichtintensiteit, temperatuur, luchtkwaliteit en dergelijke kunnen meten. Als ze deze signalen aan bijvoorbeeld het zonweringssysteem doorgeven, kan deze automatisch worden aangepast aan de weersomstandigheden. Daarmee boren we eigenlijk nog een veel grotere markt aan. Drie jaar geleden had ik nooit kunnen bedenken dat we daar nu dit product voor zouden ontwikkelen. Uit je veilige kantoor komen en verbinding zoeken met de markt is hiervoor cruciaal geweest. En het lef om je product te durven veranderen.’

Inspiratie

Waar Grapperhaus zijn energie en drive vandaan haalt? ‘Onder andere uit de visie van mensen die ik ontmoet en hun manier van ondernemen. Half september was ik bijvoorbeeld aanwezig op het World Economic Forum in New York. CEO’s van verschillende grote bedrijven als Philips en DSM, maar ook Al Gore en de gouverneur van Californië waren aanwezig. Ondanks hun drukke agenda’s maken zij periodiek tijd vrij om op zo’n event met elkaar in gesprek te gaan over hoe ze stappen kunnen ondernemen om te komen tot een sustainable future. Dergelijke evenementen en de gesprekken die je daar voert inspireren ontzettend en geven een enorme drive om ook met ons kleine bedrijf hieraan bij te kunnen dragen.’

Reageer op dit artikel