artikel

Lokale waterstofproductie is enorme groeimarkt

Manufacturing

HyGear richt de pijlen op de lokale productie van waterstof voor de industrie. En met succes, want het bedrijf is wereldmarktleider in deze groeimarkt. De Arnhemmers zijn klaar voor waterstofmobiliteit, maar verwachten de meeste groei vooralsnog vanuit de Aziatische industrie.

Lokale waterstofproductie is enorme groeimarkt

Tekst: Leendert van der Ent

“De Focus van HyGear ligt al sinds de oprichting in 2002 op het lokaal produceren van waterstof”, zegt CTO Ellart de Wit van het Arnhemse bedrijf. Na de millenniumwisseling waren de groeiverwachtingen rond waterstofmobiliteit hoog gespannen. In de aanloop daar naartoe ontwikkelde HyGear reformers om waterstof uit aardgas te produceren. Waterstof is lastig te vervoeren: in een vrachtwagen, een zogeheten ‘tube-trailer’ kun je maar driehonderd of hoogstens vierhonderd kilo kwijt. “Daarmee kun je nog geen honderd personenwagens aftanken. Destijds was de verwachting dat de waterstofauto in 2005 klaar zou staan. Daarom zijn we reformers gaan maken. Daarmee kan een gebruiker, zoals een waterstofpompstation, lokaal waterstof uit (aard)gas produceren.”
In 2005 had HyGear gepatenteerde reformers klaar, alleen de waterstofauto’s waren er niet. HyGear had dus reformertechnologie voor lokale waterstofproductie, maar geen markt. De Wit: “Dan kijk je: waar is er nog meer waterstof nodig? In de industrie. Dus daar zijn we met onze reformers een alternatief voor de levering via tube-trailers gaan bieden. Net als bij de aanlevering via vrachtwagens hebben klanten er geen omkijken naar. Er is geen operator voor nodig en als er meer vraag is, kan er ook meer waterstof worden geleverd.”

Industriële toepassingen

De eerste specialistische markt waar HyGear zich op richtte, was de wereldwijde vlakglasindustrie. De Wit: “Om het glas spiegelglad te krijgen, wordt het gemaakt op een bad van vloeibaar tin. Als daar water of zuurstof bijkomt, vormt zich tinoxide. Dat veroorzaakt putjes in het glas. Om dat te voorkomen wordt er waterstof over het proces heen geblazen om een afscheidingslaag te vormen.” Dit zogeheten ‘schutgas’ ging vroeger verloren. Tegenwoordig vangt HyGear het op en maakt het door zuivering klaar voor hergebruik.
“Toen we in deze markt eenmaal een bewezen track record hadden, zijn we gaan kijken waar we de ontwikkelde technologieën nog meer konden inzetten”, geeft De Wit aan. “Dat bleek het geval te zijn in de metaalindustrie, waar waterstof ook als schutgas wordt gebruikt.” Een derde industrietak waarin het bedrijf een klantenbestand heeft opgebouwd is de voedingsmiddelenindustrie. Daar zetten bedrijven waterstof in bij vetharding, de omzetting van oliën in vaste vetten.
HyGear biedt klanten twee opties. Ze kunnen installaties voor de productie van waterstof kopen. Daarnaast kunnen ze kiezen voor een all-in bedrag per afgenomen hoeveelheid: betalen per molecuul. Behalve waterstof levert HyGear tegenwoordig ook andere industriële gassen, zoals stikstof en zuurstof. Sinds kort produceert het bedrijf in een eigen fabriek in Arnhem waterstof. Dat gaat via tanktrailers en flessen naar klanten binnen de Benelux. Het kan verkeren…

Grijs, groen of blauw: “Wat je er in stopt, komt eruit”
Reformers zetten gas – dat kan aardgas, LPG of biogas zijn – om in waterstof. “De omzettingstechniek bepaalt niet of het eindproduct grijs, groen of blauw is. De grondstof die de reformer ingaat bepaalt dat”, zegt De Wit. “Uit aardgas krijg je grijze waterstof. Als je de CO2 uit dat proces afvangt en opslaat, wordt het blauwe waterstof. Als hetzelfde aardgas een groencertificaat heeft, krijg je groene waterstof.” Bij waterstof die met behulp van elektriciteit wordt opgewerkt werkt het precies hetzelfde: de stroom komt uit hetzelfde net, maar het certificaat bepaalt of het grijs of groen is. De Wit geeft aan dat groene waterstof uit een reformer concurrerend is met groene waterstof uit een electrolyzer.

Groei

De Wit verwacht voor de komende jaren een sterke groei, vooral in Azië. “De industrie groeit daar hard en uiteenlopende toepassingen vragen om waterstof. Veel activiteiten bevinden zich in de opbouw- of de opschalingsfase. Wij spelen daar met een modulair aanbod snel op in.” Ook aan de Amerikaanse west- en oostkust groeien de waterstoftoepassingen sneller dan in Europa. Het energiebeleid van Trump vertroebelt de blik op die ontwikkelingen. “Feit is dat ongeveer de helft van alle staten de strenge Californische milieuregels volgt of wil gaan volgen – en dat speelt waterstof in de kaart.”
Ook in Europa gaan in het kader van de energietransitie de gedachten uit naar allerlei andere opties voor waterstofgebruik. Voorbeelden zijn het bijmengen van waterstof bij aardgas en het inzetten van brandstofcellen voor elektriciteitsopslag. Het meest concreet is de opkomst van waterstof voor de transportmarkt – nu echt. Duitsland is hard op weg naar honderd pompstations in 2020 en Nederland naar een dozijn. HyGear is op dit gebied onder andere partner van pompstationbouwer Pitpoint.
Overigens groeit niet alleen de industriële markt, maar ook de transportmarkt in Azië het snelst. De Wit: “De grote steden in China gaan echt iets aan hun luchtkwaliteit doen. De snelheid en de hoeveelheid geld die daar dan voor beschikbaar komt, zijn ongekend. Er komen bijvoorbeeld al grote aantallen waterstofbussen de weg op. Waterstofauto’s zullen volgen, reken daar maar op.”

Innovatie gaat door

De verbetering aan de reformers gaat intussen gestaag door. De Wit: “Enerzijds streven we ernaar de technologie in het algemeen steeds goedkoper te produceren en efficiënter te maken. Anderzijds komt veel ontwikkeling voort uit klantvragen op maat: andere systemen, afwijkende dimensionering, productie uit andere grondstoffen. Niet in alle markten is de leveringsbetrouwbaarheid even goed. In die markten is er vraag naar reformers die op aardgas werken, maar die zo nodig kunnen overschakelen op LPG vanuit een eigen back-up. Andere klanten willen weer produceren op biogas, dus zorgen we dat dat kan.”
De innovatie vindt ook op een steeds breder front plaats. Zo werkt HyGear aan gaszuiveringssystemen op basis van Pressure Swing Adsorption (PSA) technologie, onder andere voor gasrecycling. Behalve de eigen reformers (waterstofproductie op gas) levert HyGear op dit moment ook electrolyzers (waterstofproductie op elektriciteit) in samenwerking met derden. De Wit: “We zijn druk bezig met het verder ontwikkelen van electrolyzer-systemen. We gaan in onze samenwerkingen uit van verschillende basistechnologieën om nog beter in te spelen op specifieke klantwensen.”

 

Reageer op dit artikel