blog

Verandering als constante factor

Business

‘In een smart society wordt levenslang leren voor iedereen een noodzaak.’

Verandering als constante factor

Als je negatief bent ingesteld, zie je banen verdwijnen. Je geef de politiek de schuld. Sommigen raken hun baan kwijt, maar voor de meeste mensen geldt dat hun baan steeds verandert. Die veranderingen zijn nu aan het versnellen. Dat maakt mensen ongerust. Als ze niet mee veranderen, raken ze hun baan kwijt. Kunnen ze alle digitalisering wel bijhouden, of nemen jongeren hun baan over? En wie geven ze dan de schuld?

Industriële revoluties

De periode van de eerste naar de tweede industriële revolutie duurde negentig jaar. Het begon met stoommachines in 1820 tot de lopende band voor de T-Ford in 1910. De periode van de tweede naar de derde industriële revolutie duurde zestig jaar. Die liep van de lopende band naar de grote ‘economy of scale fabrieken rond 1970 met automatisering als de eerste robots, numerieke draai en freesbanken en mainframe planningen. De periode van de derde naar de vierde revolutie kostte nog maar veertig jaar. De vierde industriële revolutie behelst het koppelen van alle equipment en besturingssystemen tot een genetwerkte organisatie. De Duitsers spreken in Industrie 4.0 over cyber-physical systemen, in het Engels praten we over Internet of Things (IoT). De volgende industriële revolutie zou zich in twintig à dertig jaar kunnen voltrekken.

Snel en slim

De digitalisering van de industrie is aan het versnellen. Maar kijk iets verder. Industriële ondernemingen lopen nu nog voorop in het toepassen van IoT. IoT is dan slechts technologie, de toepassing zorgt voor de disruptie. In Nederland praten we dan ook over Smart Industry omdat de vierde industriële revolutie vergaande gevolgen heeft voor toeleveranciers, producenten en producten. Alles wordt slim.

Aanpassend vermogen

Nu komt het probleem. Als gevolg van al deze ontwikkelingen verandert de inhoud van praktisch alle banen binnen één generatie. Dit is een nieuw fenomeen in de geschiedenis van de mensheid. Tijdens eerdere industriële revoluties zag de vader dat zijn baan en kunde gedurende zijn werkzame leven praktisch hetzelfde bleef, maar dat het werk van zijn kinderen al een andere invulling kreeg. Nu zal iedere werknemer ervaren dat zijn of haar baan een aantal keren geheel zal veranderen. En als een werknemer niet mee verandert, verdwijnt zijn/haar baan. Darwin leert ons dat als een werknemer (of een zzp-er) zich aanpast aan de veranderende omgeving hij of zij overleeft.

Digitale skills

Het gaat vooral om digitale skills. Hier ligt een gigantische uitdaging. Iemand van 35 jaar (of ouder)heeft op school geen internet gehad. Twintig jaar geleden, in 1997 toen hij of zij 15 was, was er nog geen internet op school. Voor de komende jaren, na de huidige IoT-golf, krijgen we nog te maken met artificiële intelligentie, deep learning (zeg maar slimme robot en zelfstandig rijdende auto’s), blockchain, en over tien à vijftien jaar nog een keer met kwantum computing. We kunnen misschien een beetje inschatten wat er de komende vijftien jaar misschien verandert, maar iemand van nu 35 is dan 50 jaar oud en heeft nog twintig werkzame jaren voor de boeg. En steeds zal zijn of haar baan veranderen.

Leerhouding

Onze leerhouding moet veranderen: continu bijscholen, leren binnen het werk, een leven lang. Dat hebben we nooit eerder hoeven te doen. Werkgevers, vakbonden, werknemers, allemaal hebben we een verantwoordelijkheid om dit te realiseren. Maar ook de overheid heeft een taak. Onze overheid zorgt nu voor het initiële onderwijs aan jongeren. Doortrekken van de lessen uit “smart industry” leert dat in een ‘’smart society” levenslang leren voor iedereen een noodzaak wordt. Terwijl banen veranderen, kun je bijleren en mee veranderen. Je hoeft dan niemand de schuld te geven.

Prof Dr Ir Egbert-Jan Sol, (TNO en Radboud Universiteit), programmadirecteur Smart Industry, een actieprogramma van FME, KvK, Min EZ, Nederland-ICT en TNO.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels