blog

Productiviteit in 20 jaar verdubbelen

Carriere & mensen

‘Na lean management moeten we naar smart management.’

Productiviteit in 20 jaar verdubbelen

De arbeidsmarkt slaat om naar een tekort aan geschikte werknemers. De economie trekt aan terwijl er minder instromende jongeren en meer uitstromende ouderen zijn. Dat werd al jaren voorspeld. De snelle verhoging van de AOW naar 68 en het afschaffen van pre-pensioenregelen als de VUT heeft ons een rad voor de ogen gedraaid. Tijdens de crisis is de gemiddelde feitelijke vertrek leeftijd van 61 jaar naar 65 jaar gestegen. Terwijl er minder banen kwamen, bleven de ouderen nog extra lang op hun stoel zitten. Een forse werkloosheid was het geval.

Eén miljoen werknemers

Nu de crisis over is en tegelijkertijd de pijplijn van vertrekkers weer stroomt, klapt de situatie op de arbeidsmarkt razend snel om. Gedurende twintig jaar zullen er per jaar schommelend rond de 50.000 werknemers meer uitstromen dan er bij komen. Dan zijn er over twintig jaar één miljoenminder werknemers.

Productiviteit verhogen

Als de markt groeit en het moeite kost om extra mensen te krijgen, moet een werkgever de productiviteit van de bestaande werknemers verhogen door de inzet van slimme technologie. Door de snelle digitalisering zullen de mensen intensiever dan ooit moeten worden bijgeschoold. Alle werknemers regelmatig naar training sturen kost tijd. Het kan alleen als de productiviteit in de resterende tijd omhoog gaat. Als we gemiddeld een halve dag per week in een training aan het bijleren zijn, moet de productiviteit met tien procent omhoog. Als we bij twee procent inflatie over twintig jaar dezelfde welvaart of hetzelfde bruto nationaal product willen behouden, dan moet de productiviteit met vijftig procent omhoog. En door de uitstroom van de babyboomgeneratie komen er minder werknemers en moet de productiviteit met nog eens twintig procent omhoog.

Meer met minder

Opgeteld moeten we met minder mensen meer output leveren in minder uren. Ik kom uit op een verdubbeling van de productiviteit van alle banen in twintig jaar tijd. Een werkgever kan zich niet veroorloven mensen kwijt te raken doordat ze niet kunnen bijbenen door gebrek aan kennis en kunde. Het wordt lonend om de eigen werknemers continu of blijvend bij te scholen.

Bedrijfsschool

We zien de bedrijfsschool terugkomen. Heel anders dan vroeger is die nu voor de zittende, vaak oudere werknemers van boven de 35 jaar. Iemand van 35 jaar had twintig jaar geleden op school nog geen internet. Nu wordt met internet alles aan alles gekoppeld. De werkvloer krijgt beschikking over slimmere (straks zelflerende) machines en robots en het kantoor krijgt met blockchain een geautomatiseerde administratie over een hele waardeketen heen. Niemand van boven de 35 heeft die kennis op school meegekregen.

Smart management

De nieuwe bedrijfsschool is geen klaslokaal met massaonderwijs, maar een industriële werk-leer-innoveer-omgeving met actuele korte, individuele toegespitste trainingen. Het Smart Industry programma ontwikkelt enerzijds oplossingen in onder andere de fieldlabs en anderzijds zogenoemde skills programma’s om die omgevingen mogelijk te maken. Maar ga als ondernemer nu al nadenken over hoe je de productiviteit in jouw onderneming verdubbelt en hoe je daar iedereen in je bedrijf bij betrekt. Na lean management moeten we naar smart management.

Prof Dr Ir Egbert-Jan Sol, (TNO en Radboud Universiteit), programmadirecteur Smart Industry, een actieprogramma van FME, KvK, Min EZ, Nederland-ICT en TNO.

Reageer op dit artikel